Elektrik sistemleri her zamankinden daha mı akıllı?

'Beynin' Evrimi: Otomasyondan Akıllı Karar Vermeye
Geçmişteki elektrik sistemlerinde de otomasyon vardı, ancak bunlar çoğunlukla önceden belirlenmiş kurallara göre çalışıyordu. Günümüz sistemleri ise düşünebilen bir 'beyin' geliştirmiştir.
Büyük Ölçekli Güç Modelleri Karar Verme Sürecinin Merkezini Oluşturuyor: Devlet Şebekesi'nin 'Guangming Büyük Modeli' ve Çin Güney Elektrik Şebekesi'nin 'Da Watt' gibi güce özgü büyük ölçekli modeller, sistemin akıllı çekirdeği haline geliyor. Örneğin, Hangzhou'nun yapay zekâ destekli güç dağıtım sistemi, şehrin tüm güç yükü analizini 3 saniye içinde tamamlayarak dağıtım verimliliğini üç kattan fazla artırabiliyor.
Doğru Tahmin ve Akıllı Teşhis: Derin öğrenmeye dayalı tahmin teknolojisi, sistemin 'geleceği öngörmesini' sağlar. Guangdong Elektrik Şebekesi Şirketi'nin DLCF sistemi, önümüzdeki 96 saat için yük tahmin hatasını %2,1 içinde tutmaktadır. Jiangsu'daki Yangzhou Elektrik Tedarik Şirketi tarafından yeni devreye alınan 'Dağıtım Alanı Hat Kaybı Akıllı Ajanı', 15 tür görünür anormalliği ve 10 tür gizli kaybı doğru bir şekilde tespit edebilmekte ve dağıtım alanı hat kayıpları için %99,84'lük bir yönetim sonrası uyumluluk oranı sağlamaktadır.

'Duyuların' Genişlemesi: Kör Noktalardan Panoramik Algıya
Akıllı elektrik sistemleri, her yerde bulunan 'duyular' aracılığıyla, tüm sistemi titizlikle algılar.
Durumsal farkındalıkta önemli ölçüde iyileşme: Çin Elektrik Enerjisi Araştırma Enstitüsü tarafından geliştirilen ve grafik derin öğrenme teknolojisini kullanan sistem, dinamik topoloji izleme doğruluğunu %98'in üzerine, dağıtık kaynak-yük tahmini doğruluğunu ise %88'in üzerine çıkarabiliyor. Bu, sistemin kendi operasyonel durumunu daha doğru bir şekilde 'görebileceği' anlamına geliyor.
'Otonom' ekipman denetimi: Daha önce elle tırmanmayı gerektiren tehlikeli denetim görevleri artık akıllı robotlar tarafından gerçekleştirilebiliyor. Devlet Şebekesi'nin 'Tianshu' robot köpeği, iletim hattı denetim robotları ve diğerleri, enerji operasyonlarının ön saflarında 'yeni çalışanlar' haline geliyor. Akıllı drone denetimlerinin verimliliği beş kat artarak insan riskini önemli ölçüde azalttı.

"Ellerin Uzantısı: Hassas Uygulamadan İnsan-Makine İşbirliğine"
Zeka yalnızca 'beyin' ve 'duyular'da değil, aynı zamanda uygulama düzeyine de uzanarak daha hassas ve hızlı işlemler yapılmasını sağlar.
Karmaşık İşlemlerin Otonom Yürütülmesi: Çin Güney Elektrik Şebekesi'nin yapay zekâ ile donatılmış 'Big Watt' adlı operasyon robotu, elektrik şebekesinin güvenli ve istikrarlı çalışmasını sağlamada önemli bir görev olan şalt cihazlarında anahtarlama işlemlerini otonom olarak gerçekleştirebiliyor.
Milisaniye Seviyesinde Akıllı Kontrol: Veri merkezleri gibi son derece yüksek güvenilirlik gereksinimlerine sahip senaryolarda, IEC 61850 GOOSE iletişimine dayalı akıllı otomatik kontrol sistemleri, güç kaynakları arasında hızlı ve güvenilir geçiş sağlayarak, kablolamadan kaynaklanan gecikmeleri ve riskleri önler. Petrokimya endüstrisinde, ABB'nin Yüksek Hızlı Transfer Sistemi (HSTS), üretim sürekliliğini sağlayarak güç geçişini 30 milisaniye içinde tamamlayabilir.

Temel mantığı yeniden şekillendirmek: Sert bağlantılardan yazılım tanımlı bağlantılara
Yukarıda bahsedilen tüm akıllı performansı destekleyen şey, elektrik sistemlerinin temel mantığındaki köklü bir değişimdir.
Yazılım-donanım ayrışması: Schneider Electric'in EcoStruxure açık otomasyon platformuyla temsil edilen 'yazılım tanımlı' kavramı, elektrik ve endüstriyel otomasyon alanlarına giriyor. Yazılımı donanımdan ayırarak, sistem fonksiyonlarının tıpkı bir mobil uygulamayı güncellemek gibi yazılım güncellemeleriyle yükseltilmesine ve genişletilmesine olanak tanıyor; bu da sistem esnekliğini ve dağıtım verimliliğini önemli ölçüde artırıyor (dağıtım süresi %20-50'den fazla azaltılabiliyor).
Dijital ikiz: Fiziksel ekipmanın dijital bir 'ikizini' oluşturarak, ekipman sağlığının gerçek zamanlı izlenmesi ve arıza uyarısı sağlanabilir. Pinggao Electric tarafından geliştirilen GIS ekipman dijital ikiz sistemi, arıza uyarılarını 48 saat önceden sağlayarak bakım verimliliğini %40 artırır.